ANA SAYFA

Cümlede Anlam Konu Anlatımlı Test,
Cümlede Anlam, Olumlu Cümle, Anlamca ve biçimce olumsuz cümle, Anlamca olumsuz biçimce olumlu cümle, Sözde soru cümlesi, Ünlem cümlesi, Koşul cümleleri iki bölümden oluşur, Varsayım, Tahmin cümlesi, Cümlede Anlam İlişkileri,

1 / 20
  1. Olumlu Cümle : Yüklemin bildirdiği işin, oluşun, hareketin gerçekleştiğini gösteren cümlelerdir.
    Olumlu cümlelerde yüklemlerin kavram olarak kötü durumları anlatması olumsuzluk değildir.
    Olumlu cümlelerde dikkat edilmesi gereken eylemin gerçekleşmesidir.
    Evi çok pisti → Pis olma işi kötü bir kavram olsa da eylem gerçekleşmektedir.

    Aşağıdaki cümlelerin hangisi anlamca olumludur?
      Çocuklar etüt saatinde oyun da oynuyorlar.
      Sessizlik, korku dolu saatler geçmek bilmiyor.
      Kazadan sonra yaraları bir türlü iyileşmedi.
      Eski hayatına dönmeyi ve o günleri özlemiyor.
  2. Cümlede Olumluluk – Olumsuzluk
    Anlamca ve biçimce olumlu cümle : Yükleminde olumsuzluk eki ve sözcüğü bulunmayan, yüklemin
    bildirdiği işin oluşun gerçekleştiğini gösteren cümlelerdir.
    Anlamca olumlu biçimce olumsuz cümle : Yüklemin bildirdiği işin oluşun gerçekleştiğini gösteren ve
    içinde olumsuzluk bildiren ek ve kelime bulunan cümlelerdir. Bir cümlede iki olumsuzluk varsa anlam
    olumludur.

    Aşağıdaki cümlelerin hangisi biçimce olumsuz anlamca olumludur?

      Kira kontratını ev sahibi ile yenilediler.
      Bu tür kitapları okumayı sevmiyor değilim.
      Asla bu görevimden vazgeçmem.
      Kirli çamaşırları mutlaka yıkamalısın.
  3. Anlamca ve biçimce olumsuz cümle: İçinde olumsuzluk eki ve sözcüğü (-me, -ma, -mez, -maz, değil) olan ve
    yüklemin bildirdiği işin gerçekleşmediğini gösteren cümlelerdir.

    Aşağıdaki cümlelerin hangisi anlamca olumsuzdur?
      Bu sokağın lambaları ışıl ışıl yanıyor.
      Yaz tatilinde Akdeniz turuna çıktık.
      Balık tutmayı ve deniz kıyısında olmayı istiyorum.
      Akşamları hiç televizyon seyretmiyorum.
  4. Anlamca olumsuz biçimce olumlu cümle : Yüklemin bildirdiği işin oluşun gerçekleşmediğini gösteren ancak içinde olumsuzluk eki veya sözcüğü bulunmayan cümledir. Bu tür cümle “ne ….ne” bağlacı ile oluşturulur. Ne aradı ne sordu. (aramadı, sormadı)

    Aşağıdaki cümlelerin hangisi anlamca olumsuz, biçimce olumludur?
      Yıllar önce buradan taşınmayı istememiştim.
      Öğrencilerin isteklerini anlamıyor değilim.
      Ne buradan gidebiliyor ne de burada kalabiliyorum.
      Kapalı Çarşı esnafının işleri kötü gidiyor.
  5. Soru cümleleri ikiye ayrılır : Gerçek soru cümlesi, sözde soru cümlesi.
    Gerçek soru cümlesi : İçinde soru sözcüğü veya eki bulunan, yanıt almayı ve yanıt vermeyi gerektiren
    cümlelerdir. Bu cümlelerin sonuna soru işareti koymak zorunludur.

    Aşağıdaki cümlelerin hangisi gerçek soru cümlesidir?
      Nasıl böyle duyarsız kalıyorsun, anlamıyorum?
      Buradan Karadeniz’ e mi geçecekmiş yani?
      Ne kadar kalırım Antalya’ da bilmiyorum?
      Şimdilerde bu giysiler mi moda, hayret?
  6. Sözde soru cümlesi : İçinde soru sözcüğü bulunan ancak soru sormayı amaçlamayan, yanıt almayı ve vermeyi gerektirmeyen soru cümleleridir. Bu cümlelerin sonuna soru işareti koymak zorunlu değildir.

    Aşağıdaki cümlelerin hangisi sözde soru cümlesidir?
      Nasıl geçti yolculuğunuz?
      Kapıyı kırarak mı girmişler içeri?
      Buralarda mutlu mu insanlar?
      Bu nasıl ödev yapmak anlamıyorum.
  7. Ünlem cümlesi : Korku, sevinç, acıma, şaşkınlık gibi ani oluşan duygu ve düşünceleri anlatan; seslenme,
    hitap, çağırma anlamı taşıyan cümlelerdir.
    Oh canıma değsin! Eyvah! Bu iş nasıl oldu?

    Aşağıdaki cümlelerin hangisi ünlem cümlesi değildir?
      Nasılda inandım sana böyle.
      Ya! Demek pişman olmuş.
      Hey! Sen de gelsene.
      Durun, buraya giremezsiniz!
  8. Neden-sonuç anlamı olan cümlelerin özelliklerini sıralayalım:
    • İki cümleden oluşur. Birinci bölüm neden, ikinci bölüm sonuçtur.
    • İki cümlenin arasında neden sonuç bağlantısı “için” edatı veya “-den, -dan” eki ile sağlanır.
    • Neden bölümü gerçekleştiği için sonuç zorunluluktan ortaya çıkar.

    Aşağıdaki cümlelerin hangisinde neden-sonuç anlamı yoktur?
      Sınıfın camları açık kaldığı için içerisi soğumuş.
      Yağmur yağmadığı için kuraklık oldu.
      Bu gömleği babam için aldım.
      Kitapları okumadığından arkadaşı ona kızdı.
  9. Amaç-sonuç cümleleri biçimsel olarak aynı neden-sonuç cümlelerine benzer. İki bölümden oluşur. İkisinin
    arasındaki anlam ilişkisini için /-den,-dan eki sağlar.
    Aralarındaki fark şudur:
    Neden sonuç cümlesinde sonuç, neden bölümündeki eylem gerçekleştiği için zorunluluktan gerçekleşir.
    Amaç cümlelerinde ise amaç bölümü sonucun gerçekleşmesi için istenerek gerçekleşir.
    Aralarındaki ayırımı yapmak için iki cümle arasındaki için veya –den, -dan eki yerine “amacıyla” sözcüğünü
    getirmeliyiz. Cümle anlamlı ise amaç-sonuç cümlesidir. Şimdi örnekle gösterelim:
    İstediği olmadığı için ağlıyor.
    İstediği olmadığı amacıyla ağlıyor. → Anlamsız olduğu için neden-sonuç cümesidir.
    Okula gitmek için yola çıktı. Okula gitmek amacıyla yola çıktı.
    Bu cümlede anlam sağlandığı için bu cümle amaç sonuç anlamlı cümledir.

    Aşağıdaki cümlelerin hangisinde amaç-sonuç anlamı yoktur?
      Sınavı kazanmak için çok çalışıyor.
      Kedi kuşu yakalamak için ileri atıldı.
      Annesini görmek için Ankara’ya gitti.
      Yollar kapalı olduğu için geç kaldık.
  10. Koşul cümleleri iki bölümden oluşur: “Koşul + sonuç”
    Koşul gerçekleşince, sonuç da gerçekleşir.
    Yani ikinci bölümdeki sonucun gerçekleşmesi için koşulun gerçekleşmesi gerekir.
    İki cümle arasındaki koşul anlamı –se / -sa dilek şart kipi, -dikçe/ -dıkça eki veya mı/mi edatı ile sağlanır.
    Yağmur yağarsa her yer ıslanır.
    Yağmur yağdıkça her yer ıslanır.
    Yağmur yağdı mı her yer ıslanır.

    Aşağıdaki cümlelerin hangisinde koşul anlamı yoktur?
      Kapı içeriden açılırsa biz de içeri gireriz.
      Saçlarını kestirirse daha güzel olur.
      Yağmur çok yağacak dediler, yağmadı.
      Güldükçe hayat güzelleşir.
  11. Olasılık (ihtimal) anlamı taşıyan cümlelerde eylemin gerçekleşmesi kesin değildir. Cümlenin olasılık anlamı
    belki, sanırım, -ebilmek, zannederim gibi sözcüklerle sağlanır.
    Paltosunu giymedi, üşümüş olabilir.

    Aşağıdaki cümlelerin hangisinde olasılık anlamı yoktur?
      Yarın okula gelmeyebilirim.
      Kim bilir belki bu gün giderim.
      Sen diyelim ki ona kızdın.
      Bir daha hiç yürüyemeyebilir.
  12. Varsayım: Gerçek olmadığı halde bir durumu olmuş, gerçekleşmiş gibi kabul etmeye varsayım cümlesi denir.
    Varsayım anlamı diyelim ki, farz edelim, varsayalım, tut ki , tutalım, kabul edelim gibi sözcüklerle sağlanır.

    Aşağıdaki cümlelerin hangisinde varsayım anlamı vardır?
      Her yıl buraya ailesini görmeye gelir.
      Bu akşam güzel bir plan yapılabilir.
      Halkın istekleri her zaman ön planda olmalı.
      Senin bu işi hallettiğini varsayalım.
  13. Tahmin cümlesi: Bir durumun, olayın eylemin gerçekleşeceğini önceden görmek, anlamak anlamını veren
    cümlelerdir. Tahmin cümlelerinde çoğunlukla bir veri vardır. Örneğin;
    Bulutlara bakılırsa yağmur yağacak. Çocuk büyüyünce çok başarılı olur.

    Aşağıdaki cümlelerin hangisi tahmin anlam vermektedir?
      Bu kadar emekle nefis bir kitap yazarsın.
      Dondurma yemek istediği için ağlıyor.
      Kimseler duymasın diye sessiz konuşuyor.
      Bu çocuklar yarın hasta olabilir.
  14. İki kavramın, nesnenin, varlığın benzer yönlerini veya ayrılan yönlerini ortaya koymak; birinin diğerine göre
    üstünlüğünü belirtmek amacıyla yapılan kıyaslamadır. En, kadar, gibi, – e göre, kıyasla, daha gibi
    sözcüklerle cümleye kıyaslama, karşılaştırma anlamı katılır.
    Evim kadar rahat burası. Burada rahatlık konusunda kıyaslama yapılmıştır.

    Aşağıdaki cümlelerin hangisinde karşılaştırma anlamı yoktur?
      Hatalarını kabul etmekte zorlanıyor.
      Yıllar önce daha güzeldi annem.
      Onu da senin kadar severim.
      En güzel çiçekler bu bahçede açar.
  15. Bir varlığa, bir nesneye özgü niteliklerin belirtilmesini değişmez özellikleri ile tanıtılmasını anlatan cümlelerdir.
    Tanım cümleleri Bu nedir? …. nedir? Sorularına yanıt verir.
    Sanat insanları bütünleştiren güzelliktir. Sanat nedir? sorusuna yanıt verdiği için bu cümle tanım cümlesidir.
    Tanım cümlelerinin yüklemleri genellikle –dır / – dir eki alır veya “denir” diye biter.

    Aşağıdaki cümlelerin hangisi tanım cümlesidir?

      İçimizi kaplayan bir korkuyla ürperdik.
      Şiir insanlarda güzel duygular uyandırmalıdır.
      Hastalık ve sağlık da biz insanlar içindir.
      Edebiyat en güzel duyguların ifadesidir.
  16. Öneri; bir durumun, olayın, oluşun daha iyi bir sonuca ulaşması için yapılan öğüttür. Amaç daha iyi bir
    sonuca yönlendirmektir. Çoğunlukla –meli/ -malı gereklilik kipi ile öneri anlamı sağlanır.

    Aşağıdaki cümlelerin hangisinde öneri anlamı vardır?
      Sorunlarımızı öğretmenimize anlattık.
      Çocuklar erkenden uyanıp okula gidiyor.
      İyi bir gelecek için disiplinli çalışmalısın.
      Atların bakımını yapan kişilere seyis denir.
  17. Beklenti cümleleri, bir işin gerçekleşmesini istemek, ummak, dilemek anlamı veren cümlelerdir. Beklenti
    cümleleri sanırım, umarım sözcükleri ile oluşturulur.
    Akşam bize geleceğini umuyorum.
    Sanırım bana iş teklifi yapacak.
    Gerçekleşmemiş beklenti cümlesinde ise umulan bir durumun sonuca ulaşmaması anlamı vardır.
    Sanıyordum, umuyordum sözcükleri ile gerçekleşmemiş beklenti anlamı verir.
    Akşam bize geleceğini umuyordum.
    Bana iş teklifinde bulunacağını sanıyordum.

    Aşağıdaki cümlelerin hangisi beklenti cümlesidir?
      Kar yağışı hayatı etkiler sanıyordum.
      İstanbul’a gezmeye gideceğimizi umuyordum.
      Kızımın taktir alacağını ummuştum.
      Bu kez babamın erken geleceğini umuyorum.
  18. Pişmanlık cümlelerinde yapılan işten duyulan pişmanlık, üzüntü anlamı vardır.
    Yapılan bir işi yapmamış olma isteği anlatılır.
    Ah! Keşke gibi sözcüklerle pişmanlık anlamı verilir.

    Aşağıdaki cümlelerin hangisinde pişmanlık anlamı vardır?

      Maceracı gençler dağcılık kulübüne üye oldu.
      Öğrencilerin el becerilerinin gelişmesine çalışıyoruz.
      Senin aklına uyup nasıl da geldim buralara
      Kasırga ülkenin her yanında etkisini gösterdi.
  19. Bir durum veya bir olayla ilgili kesin bir bilgi olmadan olumsuz gelişeceği yolunda bir düşünceyi öne sürmeye
    ön yargı cümlesi denir. Örneğin:
    Bu filmin beğenileceğini düşünmüyorum.
    Çok kişi ne dediğimi anlamayacaktır.
    Bu cümlelerde ön yargı anlamı vardır.

    Aşağıdaki cümlelerin hangisinde ön yargı anlamı vardır?
      Aldığımız hediyelerin hepsini beğenir.
      Onun müdürlüğü başarması bence mümkün değil.
      Hasta yatağında bile annesini sayıkladı.
      Ödevlerini en iyi biçimde yapacaktır.
  20. Bir durumun, işin zamanla iyi yönde veya kötü yönde değişmesini anlatan durumlara aşamalı durum denir.
    Aşamalı durum gittikçe, zamanla, ……den……..güne gibi ifadelerle anlatılır.
    Zamanla iyileşiyor.
    Gittikçe iyileşiyor.
    Günden güne iyileşiyor.

    Aşağıdaki cümlelerin hangisinde aşamalı bir durum anlatılmıştır?

      Evinde beslemek üzere bir köpek aldı.
      Derslerindeki başarı her geçen gün artıyor.
      Bu filmleri çok beğenerek seyrettim.
      Gösteriyi sunan akrobatlar çok sakindi.